- Welke meldingen kan het Centrum behandelen?
- Welke meldingen kan het Centrum niet behandelen?
- Ik vermoed dat ik te maken heb met discriminatie. Waar kan ik terecht voor hulp en/of advies?
- Ik heb vragen over mijn verblijfsrechten als vreemdeling. Kan ik bij het Centrum terecht?
- Hoe behandelt het Centrum mijn meldingen?
- Waarom zou ik een discriminatie melden?
- Wie kan een discriminatie melden?
- Wat is onderrapportering?
- Voorbeelden van meldingen
- Ik word valselijk beschuldigd van racisme. Wat kan ik doen?
- Stapt het Centrum systematisch naar de rechtbank?
1. Welke meldingen kan het Centrum behandelen?
Het Centrum is wettelijk bevoegd om de volgende gevallen te behandelen:
- Discriminatie op grond van nationaliteit, zogenaamd ras, huidskleur, afkomst, nationale of etnische afstamming, handicap, seksuele geaardheid, leeftijd, vermogen, huidige of toekomstige gezondheidstoestand, geloof of levensbeschouwing, geboorte, fysieke of genetische eigenschap, politieke overtuiging, burgerlijke staat of sociale afkomst;
- Redelijke aanpassingen voor personen met een handicap;
- Pesterijen die rechtstreeks te maken hebben met de bovenstaande motieven;
- Hatespeech of gewelddaden (haatmisdrijven) die verband houden met bovenvermelde motieven zoals feiten in verband met racisme, homofobie of negationisme;
- De rechten van vreemdelingen en meer specifiek vragen die te maken hebben met de grondrechten van vreemdelingen, voornamelijk over huwelijk en gezinshereniging, regularisatie, internationale bescherming (staatloosheid inbegrepen), arbeidsvergunningen;
- De fundamentele rechten van personen met een handicap, zoals voorzien in het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap.
2. Welke meldingen kan het Centrum niet behandelen?
Het Centrum behandelt geen discriminatie of negatieve behandeling op basis van een criterium dat niet voorkomt in de lijst hierboven.
- Geen sociale dienst Het Centrum is geen sociale dienst die personen helpt met individuele verzoeken en zaken zoals het schrijven van een brief, het invullen van een formulier, het instellen van een beroep, enz…Indien u een dergelijke vraag stelt, zal het Centrum u doorverwijzen naar een gespecialiseerde sociale of juridische dienst.
- Taal en syndicale overtuiging. De regering moet nog een instantie aanwijzen om dergelijke aanvragen te behandelen. Communautaire twisten vallen niet onder toepassing van de racismewet. Eventueel vallen ze wel onder de antidiscriminatiewet wanneer het aspect politieke overtuiging duidelijk aan bod komt. Het Centrum kan dan een advies geven maar uiteindelijk beslist een rechter. Voor discriminatie op grond van taal is het Centrum niet bevoegd. Voor een inzicht over hoe het Centrum zulke meldingen aanpakt verwijzen we u graag naar het artikel: Algemene aanpak van meldingen mbt taal en aanverwante problemen.
- Geslacht of gender. Het Centrum behandelt geen aanvragen die te maken hebben met geslacht of gender. Daarvoor kan u zich wenden tot:
Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen
Ernest Blerotstraat 1
1170 Brussel
T 02 233 40 27
E [email protected]
W igvm-iefh.belgium.be
3. Ik vermoed dat ik te maken heb met discriminatie. Waar kan ik terecht voor hulp en/of advies?
- U kan contact opnemen met het Centrum. Het Centrum heeft telefonische permanenties (0800 12 800) en één vrije permanentie op donderdagochtend (9.30-12.00), waar u zonder afspraak kan langskomen. U kunt ook het meldingsformulier van het Centrum gebruiken. Een medewerker van onze dienst Eerste Lijn zal u informeren over uw mogelijkheden. Indien u niet zeker bent of u te maken heeft met discriminatie of niet, kan u eveneens bij het Centrum terecht. Een medewerker van de dienst Eerste Lijn zal naar u vraag luisteren en bespreken hoe het verder moet. Uw informatie wordt vertrouwelijk behandeld. Indien we u niet verder kunnen helpen, zal de medewerker u trachten naar de meest geschikte plaats door te verwijzen.
- U kan contact opnemen met de partnerorganisaties van het Centrum. In Vlaanderen kan u terecht bij lokale meldpunten die bijstand verlenen aan slachtoffers van discriminatie en onderhandelen met het oog op het stopzetten van het discriminerende gedrag. Naast de niet-juridische afwikkeling van de meldingen, ontwikkelen ze eveneens preventieve acties. Ze bedden zich hiervoor in, in het lokale netwerk van verenigingen. In Wallonië kan u terecht bij de Espaces Wallonie. Deze contactpunten zullen uw melding niet zelf behandelen, maar kunnen wel een eerste intake doen, uw vraag aanhoren en waar nodig u verder helpen met een gerichte doorverwijzing, bvb. naar het Centrum.
- U kan zelf ook verschillende stappen ondernemen. Neem een kijkje in onze brochures voor praktische tips:Discriminatie op de arbeidsmarkt, Brochure Cyberhate, Leeftijdsdiscriminatie: Wat is het en wat kan u eraan doen?, Discriminatie van holebi’s, Discriminatie op de huisvestingsmarkt: Hoe kan je reageren?, Discriminatie op de huisvestingsmarkt: Praktische tips voor eigenaars, Organisatie van het tijdelijke verblijf van woonwagenbewoners. U kan de volledige lijst vinden onder ‘Publicaties‘
4. Ik heb vragen over mijn verblijfsrechten als vreemdeling. Kan ik bij het Centrum terecht?
Zeker. Naast de bevoegdheden op het vlak van de bestrijding van discriminatie kreeg het Centrum vanaf 2003 van de wetgever ook de opdracht om aandacht te besteden aan het fenomeen van de migraties. Concreet is deze opdracht opgesplitst in twee taken: « de overheid informatie geven over de aard en de grootte van de migratiestromen » en « waken over de fundamentele rechten van vreemdelingen ». U kan het Centrum steeds via de telefonische permanentie of via email contacteren met uw vragen. De donderdagochtend permanentie is ook een uitgelezen moment om een medewerker te spreken. Het is belangrijk dat u alle relevante documenten meebrengt, zodat we een volledig beeld krijgen van uw huidige situatie. Het Centrum kan wel geen advocaat vervangen, wat we wel doen is inlichtingen geven over uw rechten en plichten, de procedures en de mogelijkheden om in beroep te gaan en u zoveel mogelijk advies geven en eventueel doorverwijzen naar gespecialiseerde instellingen of diensten.
Het Centrum ondersteunt geen individuele dossiers in individuele administratieve of gerechtelijke procedures, zoals bijvoorbeeld werk-, asiel- of regularisatieaanvragen, het zoeken van een verblijfplaats of naturalisaties. Het is niet bevoegd voor dergelijke kwesties. Het Centrum verwijst u wel door naar een sociale of juridische dienst voor individuele hulp, die de zaak kan overnemen. Het geeft ook zijn principiële standpunten en niet-vertrouwelijke adviezen en aanbevelingen door. Als aanvrager mag u in uw procedures hier naar verwijzen. Het Centrum kan ook bij een autoriteit of instelling navragen hoe het met een dossier staat. Bvb. u heeft een regularisatieaanvraag 9bis ingediend en weet niet of uw aanvraag volledig is. U weet ook niet of de gemeente de aanvraag al heeft overgemaakt aan Dienst Vreemdelingenzaken. Een medewerker kan uw aanvraag bekijken en u advies geven over eventuele aanvullingen. Er kan eveneens contact opgenomen worden met Dienst Vreemdelingenzaken om na te gaan of ze het dossier ontvangen hebben. Het Centrum is echter niet bevoegd om uw dossier individueel te ondersteunen of de aanvraag sneller te laten behandelen. We kunnen enkel nagaan of het dossier is aangekomen op de juiste dienst.
5. Hoe behandelt het Centrum mijn meldingen?
Indien u een melding wenst te maken, komt u terecht op de dienst Eerste Lijn, waar een medewerker u te woord zal staan en naar uw vraag zal luisteren. Een eerste analyse wordt gemaakt en de medewerker zal u indien nodig doorverwijzen naar een medewerker van de dienst Tweede Lijn voor een meer diepgaande analyse of naar een gespecialiseerde dienst of bevoegde instelling, die beter geplaatst is om op uw vraag te antwoorden. U kan ook gewoon een melding van discriminatie maken, zonder dat er een verder gevolg aan gegeven wordt. De melding wordt geregistreerd en opgenomen in onze statistieken.
De dienstverlening van het Centrum is gratis. Indien u zelf een advocaat wenst, zijn de kosten van de advocaat voor u. We verwachten wel dat u betrokken blijft bij uw dossier tot het afgesloten wordt en dat u ons op de hoogte houdt van elke nieuwe ontwikkeling tijdens de loop van uw dossier.
6. Waarom zou ik een discriminatie melden?
Melden heeft zin. Het kan niet enkel voor u als individu waardevol zijn om uw verhaal te doen, maar door een discriminatie te melden, helpt u ook om discriminatie uit de samenleving te bannen. Het kan bovendien opluchten om je verhaal te doen en gehoord te worden. Er hoeft niet steeds een verder gevolg aan gegeven te worden. Het Centrum biedt een plaats waar u terecht kan met uw verhaal en waar u gehoord wordt. Spreken over discriminatie is ook een vorm van reageren. Ook is men niet altijd zeker of wat men meegemaakt heeft discriminatie is of niet.
In sommige gevallen geeft het Centrum advies, soms wordt er onderhandeld met de verschillende betrokken partijen, in andere gevallen kan het Centrum niet onmiddellijk optreden omdat er onvoldoende elementen zijn die een vermoeden van discriminatie bevestigen, maar indien verschillende personen over hetzelfde een melding maken, kunnen we als Centrum soms wel tussenkomen om te vermijden dat anderen in de toekomst met eenzelfde discriminatie geconfronteerd worden. Ook voor het Centrum is het belangrijk om geïnformeerd te blijven over de verschillende vormen van discriminatie, zodat we hier aandacht aan kunnen besteden en onze acties hierop kunnen richten.
7. Wie kan een discriminatie melden?
Iedereen kan bij het Centrum terecht. Zowel personen die rechtsreeks met discriminatie te maken krijgen als getuigen. Ook indien u niet over geldige verblijfspapieren beschikt. Het Centrum respecteert het privéleven en garandeert dat alle informatie die het Centrum krijgt, wordt behandeld volgens de wettelijke bepalingen ter bescherming van het privéleven met inbegrip van het recht op inzage en op verbetering. Het Centrum behandelt echter geen anonieme verzoeken, geen vragen die duidelijk verzonnen of niet samenhangend zijn, geen beledigende brieven of herhaalde oproepen die neigen naar pesterijen.
8. Wat is onderrapportering?
Het Centrum beseft dat de meldingen die we ontvangen slechts het spreekwoordelijke topje van de ijsberg vertegenwoordigen. Niet iedereen zet even gemakkelijk de stap om discriminatie te melden, omdat de drempel te hoog is of omdat het te ingewikkeld zou zijn of uit schrik om niet geloofd te worden.
Er kunnen verschillende redenen meespelen waarom slachtoffers geen discriminatie melden, nochtans kan het heel nuttig zijn. Het Centrum ontvangt bijvoorbeeld relatief weinig meldingen van ‘homofobe haatmisdrijven’ uit angst voor wraak, een zekere berusting of de indruk dat het allemaal tot niets zou leiden. Nochtans kan het wel nuttig kan zijn om een dergelijk voorval te melden en de hulp van het Centrum of zijn partnerorganisaties in te roepen. (persbericht: aangevallen omdat ze hand in hand liepen)
9. Voorbeelden van meldingen
- Een rolstoelgebruiker, eigenaar van een appartement, kon de vergadering van mede-eigenaars niet bijwonen omdat die georganiseerd werd op een ontoegankelijke plaats. Het Meldpunt Discriminatie Leuven en het Centrum overhaalden de syndicus uiteindelijk om een toegankelijke locatie te kiezen.
- Een man vraagt aan zijn werkgever om een uitzondering toe te kennen op zijn uniformdracht en een pet te mogen dragen bij de uitoefening van zijn beroep omdat hij een zeldzame huidziekte heeft. Bij blootstelling aan UV-stralen heeft de man namelijk heel veel kans op de ontwikkeling van huidkanker. Na bemiddeling door het Centrum stemt de werkgever er uiteindelijk mee in dat de man, omwille van medische redenen, een onopvallend hoofddeksel mag dragen.
- Een makelaar, gespecialiseerd in de verhuur van vakantiewoningen, vermeldde op zijn website dat bepaalde woningen niet verhuurd werden aan groepen jongeren jonger dan 25 jaar. De maatregel was ingegeven door een aantal negatieve ervaringen. Na een constructieve dialoog met het Centrum verving de makelaar de arbitraire leeftijdsgrens door objectievere voorwaarden met betrekking tot de samenstelling van de groep en de aard van de activiteiten.
- Een man verblijft in België en is hier gekomen om te werken, maar heeft de Belgische nationaliteit niet. Hij wordt gedwongen door het netwerk dat hem naar hier heeft gebracht om zijn reis af te betalen. Zijn loon is veel lager dan datgene dat hem werd voorgespiegeld en helemaal niet in verhouding met de uren die hij moet presteren. Het Centrum kan hem adviseren betreffende zijn rechten en hem indien nodig in contact brengen met gespecialiseerde centra mensenhandel.
- Een jobstudente van allochtone herkomst meent het slachtoffer te zijn van racisme, omdat ze, ondanks haar relevante ervaring, niet in aanmerking komt als verkoopster wegens ‘gebrek aan ervaring’. Uit een inspectieonderzoek blijkt dat ze geweigerd werd omdat ze minder beschikbaar was dan de andere kandidaten en dat er dus een foute standaardbrief was verstuurd. De objectieve vaststelling dat er geen discriminatie is, laat toe om de relatie tussen de jongedame en het uitzendkantoor terug te herstellen.
- Een persoon contacteert ons omdat in de media, met name op radio en televisie, alsmaar meer Engelse woorden en uitdrukkingen worden gebruikt. Volgens de melder moet de openbare omroep zijn publiek in de eigen taal bereiken. Taal is opgenomen in de antidiscriminatiewet van 10 mei 2007, maar het Centrum is hier niet voor bevoegd. Er is nog geen instantie aangeduid door de regering die bevoegd is om dergelijke meldingen te behandelen.
- De auteur van een blog wordt door het Centrum gecontacteerd na verschillende meldingen over de inhoud van bepaalde artikels. Het gaat om teksten over de komst van ‘zigeuners’ en jongeren van vreemde origine. Na analyse van de teksten is er volgens het Centrum sprake van aanzetten tot haat, geweld of discriminatie. Het Centrum informeert de auteur hierover en verzoekt hem om de strafbare artikels van de site te verwijderen. Hij geeft hieraan gevolg.
- Een vrouw contacteert het Centrum naar aanleiding van een weigering van een visum voor gezinshereniging met haar Marokkaanse man. De betrokkenen zijn reeds in Marokko getrouwd en het visum voor gezinshereniging werd tot twee maal toe geweigerd. De persoon kwam naar de permanentie op donderdagochtend met alle relevante documenten en kreeg uitleg over de verschillende beroepsprocedures.
- Na een verkeersincident krijgt een Belgische moslima racistische verwijten toegeslingerd. De bestuurder van de andere wagen geeft haar ook een slag in het gezicht. Het Centrum verzoekt het parket om het racistisch motief te onderzoeken en stuurt na overleg met het slachtoffer aan op een bemiddeling in strafzaken. Er wordt een schadevergoeding overeengekomen en de partijen blijken tevreden met de afhandeling.
- De moeder van een 13-jarige jongen met dyslexie deed beroep op het Centrum omdat ze vreesde dat de schooltoetsen niet aangepast waren aan diens noden. In overleg met de school werd een oplossing uitgewerkt.
- Het Centrum werd gecontacteerd door een heer uit Antwerpen. Hij had een klacht wegens racisme neergelegd bij de politie omdat hij op straat door een dame van Turkse origine voor ‘christenhond’ en vuile racist was uitgescholden. Het Centrum heeft over deze melding contact gehad met de politie, en gesuggereerd aan het parket om met de dader en slachtoffer een bemiddeling op te starten.
- Verschillende meemoeders hebben bij het Centrum hun verontwaardiging gemeld over het feit dat zijn geen recht hadden op tien dagen betaald ‘vaderschapsverlof’ na de geboorte van hun kind. Deze situatie was het gevolg van de formulering van de wet, die bepaalde dat dit verlof enkel bestond voor personen van wie de ‘afstamming in rechte lijn’ met het kind vaststaat. Volgens het Centrum hadden die bepalingen een indirecte discriminatie van lesbische werknemers tot gevolg. Het Centrum wees meermaals op de discriminerende gevolgen van de bestaande wetgeving en formuleerde voorstellen om deze aan te passen. De Kamer keurde het wetsvoorstel tot wijziging, wat betreft de meeouders, van de wetgeving inzake het geboorteverlof goed. Het gaat om een voorlopige regeling “in afwachting van verdere hervormingen in de burgerrechtelijke bepalingen van meeouderschap”. Het Centrum kijkt uit naar verdere initiatieven om het holebi- en hetero-ouderschap volledig gelijk te stellen en zal deze thematiek van nabij blijven opvolgen.
10. Ik word valselijk beschuldigd van racisme. Wat kan ik doen?
Het is best vervelend als u beschuldigd wordt een racist te zijn wanneer dit zeker niet het geval is. Het komt hard aan als dit niet het geval is waardoor u moeilijk begrip kunt opbrengen voor de persoon die u van racisme beschuldigt.
Als u in een situatie komt waarbij u wordt beschuldigd als racist, probeer dan in de mate van het mogelijke de persoon te kalmeren en zijn argumenten te vragen. Waarom vindt hij/zij u een racist? Is hier een reden toe? Geef aan dat u door de belediging getroffen bent.
Indien u geconfronteerd wordt met deze beledigingen in een werkgerelateerde context, praat er dan over met uw werkgever, uw diensthoofd, de vakbond of de preventieadviseur. Laat hen weten dat de opmerking kwetsend is en probeer samen naar een oplossing te zoeken. Misschien kan dit voorval aanleiding geven tot een vormingssessie over racisme.
11. Stapt het Centrum systematisch naar de rechtbank?
Neen, absoluut niet. Dit aspect van het werk krijgt vaak mediabelangstelling. Het Centrum stapt slechts in gemiddeld 3% van de gevallen naar de rechtbank. Meestal gaat het dan over zogenaamde haatmisdrijven. De Raad van Bestuur beslist over een eventuele stap naar de rechtbank. Niet de directie, niet de individuele medewerker.
In de meeste dossiers wordt er onderhandeld om tot een oplossing te komen. Het Centrum geeft de voorkeur aan buitengerechtelijke oplossing en doet zoveel meer dan naar de rechtbank stappen. De jaarverslagen (mensenhandel, discriminaties, migratie) staan op de website. U kan ze gratis raadplegen en printen als u zich wil verdiepen in ons dagelijks werk.
Blijf op de hoogte van de activiteiten van het Centrum: schrijf u in op onze nieuwsbrief.