Jaarverslag Migratie 2011

(2012)

”Migratie is en blijft essentieel voor de vooruitgang van de EU, niet alleen in economische zin, maar ook wat betreft de sociale en culturele aspecten van onze samenlevingen. Uiteraard heeft migratie ook geleid tot bepaalde percepties die bespreekbaar moeten worden gemaakt door middel van een open en evenwichtig debat, [maar] zonder dat anti-immigratieretoriek de boventoon voert.”

Aan het woord is de Europese Commissie in haar derde jaarverslag over migratie en asiel. Bij de voorstelling van zijn eigen Jaarverslag Migratie 2011 kaartte het Centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding de nood aan een duurzaam migratiebeleid opnieuw aan. Vanuit zijn wettelijke opdracht om te waken over het respect voor de grondrechten had het daarbij speciale aandacht voor twee sleutelinstrumenten: regularisatie en detentie. Beide zijn instrumenten van het migratiebeleid en moeten, in het belang van de migrant en de samenleving, aan een aantal standaarden beantwoorden.

Juridische onduidelijkheid inzake regularisatie
In 2011 werden 30.736 regularisatiebeslissingen genomen waarvan 7.002 dossiers (i.c. 9.509 personen) geregulariseerd werden. In het leeuwendeel van de gevallen ging het om regularisaties op humanitaire gronden. Toch ontbreekt een afdoend juridische instrumentarium voor het nemen van deze beslissingen. Dat bleek al uit de vernietiging van de regularisatie-instructie door de Raad van State. De rechtspraak die daarop volgde maakt de juridische situatie nog onduidelijker. “In de praktijk leidt dit voor de betrokkenen tot rechtsonzekerheid”, stelt Jozef De Witte, directeur van het Centrum vast. “Maar ook voor de samenleving is dit geen goede zaak: het wringt met de principes van behoorlijk bestuur en met de politieke doelstelling om duidelijkheid te scheppen over wie hier kan blijven en wie niet.”

Controle op administratieve detentie
De administratieve detentie is een instrument van het terugkeerbeleid. “De Europese terugkeerrichtlijn bevat de hefbomen om het Belgisch terugkeerbeleid radicaal te herdenken tot een effectiever én menselijker beleid. Detentie kan, maar dan als laatste redmiddel. Er moet dus eerst volop aandacht gaan naar alternatieven voor detentie, en indien het toch zover komt, moet er voldoende controle zijn op deze detentie”, aldus De Witte. Het Belgisch beleid is nog niet helemaal conform de EU-richtlijn. Het Centrum pleit voor een wetswijziging die de gerechtelijke controle op administratieve detentie uitbreidt en zo ook de noodzaak van de vrijheidsberoving beoordeelt.

“Om te voorkomen dat de anti-immigratieretoriek de boventoon zou voeren in ons migratiebeleid, is er dringend nood aan een helder beleid, en dus juridische en administratieve duidelijkheid. Onduidelijkheid en rechtsonzekerheid schaden de grondrechten van vreemdelingen, maar een dergelijke situatie is bovendien slecht voor de samenleving”, besluit De Witte.

Legale migratie naar België blijft toenemen
Een blik op de laatste cijfers over migratie toont een voortdurende toename van het aantal immigraties van vreemdelingen sinds het midden van de jaren 1980. In 2010 werden 140.083 immigraties van vreemdelingen (EU-burgers en niet-EU-burgers) naar België geregistreerd. Dat is een stijging van 11% t.a.v. 2009. Aan niet-EU-burgers werden in 2010 67.653 eerste verblijfstitels afgeleverd. In 42,5% van hen was de reden gezinshereniging, zowat eenzelfde verhouding als in onze buurlanden. Er werden ook 55.175 emigraties van vreemdelingen opgetekend, wat een positief saldo oplevert van 84.908.

________________________________________

Met dit vijfde thematische Jaarverslag Migratie wil het Centrum bijdragen tot een betere kennis van migratie. Dit nieuwe Jaarverslag biedt een jaaroverzicht met cijfers en analyses in verschillende thematische delen (internationale bescherming, recht op gezinsleven, terugkeer, nationaliteit, …).